Buscar resultados para caderno de campo

Cadernos de campo.

CADERNO DE CAMPO 02Despois dun verán de expedicións, de visitas, de camiños verdes nos que os amigos carballos dábannos fresco para poder seguir a camiñar, non queda máis remedio CCIs que volver a rutina, volver ás clases, ao colexio, ao instituto, ás actividades varias…

Pero non pensedes que eso é malo, para nada, eso significa que estamos a piques de emprender o camiño do novo ano do CCI que vos levamos adiantando nos últimos posts. E xa que estamos, pensades que o título deste fai referencia a un caderno que vive no medio dunha fraga?CADERNO DE CAMPO 04

Un caderno de campo é unha ferramenta empregada por investigadorxs onde anotan as súas observacións, os seus progresos e descubrimentos durante as súas investigacións. E neste caso ven moi ben que aprendamos o que son xa que será tamén para nós unha útil ferramenta de traballo cando empecemos co CCI deste ano. Pero esa é unha historia que vos contarán xs compañeirxs de Hábitat.

Polo momento, ide afilando o s lápices e preparándovos para debuxar nos vosos cadernos o que vedes de natureza non só no campo, senón taméns ao voso carón, máis cerquiña do que credes…

 

 

Preparados para a aCCIón de campo

Unha semana máis os CCIs xuntámonos nas Bibliotecas Municipais, esta vez da man de Damián Romay, biólogo e membro do Grupo Naturalista Hábitat, ó que acompañou o último día Atocha, outra bióloga do Grupo.

Con eles preparamos a próxima saída á contorna de Cecebre, na que xa de forma real teremos que poñer en práctica todo o descuberto e aprendido nas sesións anteriores.

Esquema del método científicoCon Damián puidemos saber en qué consiste o método científico, e porqué éste é tan importante para un naturalista. Decatámonos de que observar, preguntar, cuestionarse calquer cousa e anotalo todo é a base para comezar a crear un caderno de campo. Completando o comezado en sesións anteriores, analizamos un dos cadernos de Damián, con moitos anos de vivencias anotadas e analizadas, e mesmos doutros compañeiros que aínda que distintos, sempre tiñan en común a rigorosidade da descrición.

Pero, unha vez coñecido o proceso de “investigación” que utilizaremos, que máis precisa un naturalista nunha saída de campo? Facemos un repaso do que nos indicaron?

A roupa: imprescindible adaptala ao entorno no que nos moveremos, e xa sabemos que nesta época a choiva pódenos acompañar en calquer momento, así que calzado e roupa para non mollarnos.

Os aparellos: como se trata de descubrir, estudar e ver pero sen molestar ós paxaros e demáis seres vivos, botaremos man de todo aquilo que nos facilite a observación. O máis común entre os nosos CCIs eran os prismáticos e as cámaras  (que a maioría xa coñecía) pero tamén nos ensinaron as lupas e telescopios, moito menos utilizados no día a día.

Bibliografía: e como non o coñecemos todo, e precisamos de algo que nos indique qué estamos a ver cando saímos ó campo, Damián presentounos un montón de guías de aves e manuáis (como as que temos nas Bibliotecas) que nos axudarán a ir descubrindo pouco a pouco a plumaxe dos paxaros, os seus cantos, onde e cómo viven…

Aínda queda un pouquiño para poder xuntarnos de novo en Cecebre, así que por se nos entraban as ansias de pisar xa o campo, repasamos os entornos máis cercanos, ós que podemos ir mesmo a pé, dentro da Coruña, e observar a variedade de aves entre outras moitas cousas: parque de Santa Margarita, Eirís, San Pedro, Torre de Hércules, etc. Alguén nos quere contar qué descubriu nos seus paseos por estes sitios?

E por último, recordarvos que igual que os CCIs, nas Bibliotecas de Ágora, Forum Metropolitano e Infantil e Xuvenil podedes levar en préstamo un dos CCIlotes que temos preparados con documentos sobre todo isto.

Vémonos na seguinte, e antes, por aquí, no Flickr ou nas Bibliotecas, todas as veces que queirades!

aCCIón de campo

A semana pasada tivemos a segunda sesión nas Bibliotecas Municipais Ágora,  Forum Metropolitano e Infantil e Xuvenil, baixo o nome “aCCIÓN DE CAMPO”
Nesta sesión os rapaces descubriron grazas aos libros, as tablets e a unha presentación de prezi o que é un caderno de campo, para que serve e quen o emprega.
Entre todos fixemos un pequeno recordatorio da primeira sesión deste ano, xa que houbo CCI´s novos que non puideran asistir á nosa primeira cita.
Lembramos as cualidades que ten que ter un investigador naturalista, como son:
– a paciencia,
– a memoria e
– unha boa observación facendo un xogo que moito lles gustou.
Poñendo a proba a súa capacidade observadora, fixemos unha serie de preguntas sobre nós mesmos nas que nos decatamos da importancia dos pequenos detalles… Neste xogo tiñan que fixarse no que levaban posto e como eran os seus compañeiros e despois facíamos preguntas sobre algún compañeiro e tiñan que acertar, con este xogo os rapaces descubriron a importancia dos pequenos detalles que só se conseguen apreciar cando un observa detidamente, algo moi necesario na observación de aves.
Nesta sesión fóronlles entregados os seus cadernos de campo e mesmo fixeron unha práctica para estar preparados para a seguinte sesión, na que contaremos coa presenza do Grupo Naturalista Hábitat.
Rematamos este encontro cada un co seu CCI- lote xa que o primeiro lote que levaron gustoulles moito e quixeron levar outro en préstamo.
Lembrade que tedes á vosa disposición o noso catálogo por se queredes ir descubrindo máis cousiñas sobre as aves e o naturalismo.

Xornada de anelamento científico e observación de aves

Despois de varios meses agardando polo bo tempo para poder realizar a tan ansiada saída de campo, por fin a choiva e o mal tempo nos dan tregua e este sábado 14 de xuño gozaremos dunha xornada de anelamento científico e observación de aves da man do Grupo Naturalista Hábitat.

A actividade terá lugar no contorno natural do encoro de Cecebre, concretamente no Observatorio Ornitolóxico de Crendes, situado a carón da lámina de auga do encoro. Durante a xornada poderemos:

— Aprender toda a metodoloxía do anelamento científico: para que se fai, por que e como, así como tamén a súa aplicación e vantaxe no estudo e conservación da avifauna.

— Visitar as redes de recollida de aves.

— Fotografar as aves dende unha perspectiva única.

— Observar, coñecer e distinguir as aves presentes no encoro grazas á utilización de diverso material óptico.

Saida CCI 3Saida CCI 2 Saídas CCI

E que precisamos para saír ao campo?

Calzado axeitado, roupa cómoda e protección solar

Auga e algo de refrixerio (bocadillo, galletas, froita…  o que a cada un lle apeteza)

Caderno de campo ou libreta para anotar o que nos chame a atención na saída. Moi importante!

Cámara de fotos sempre que se poida. Tamén vale a cámara do móvil

Prismáticos e lupa, no caso de ter na casa. Non fai falla mercarlos!

Non podemos olvidar tamén a importancia de comportarse dun xeito responsable nas saídas de campo, para iso recomendamos a lectura do Código ético para os observadores de aves, elaborado pola Sociedade Española de Ornitoloxía (SEO/BirdLife). E dito isto, tan so nos queda prepararnos para gozar da saída! Vémonos o sábado CCI’s!!

Debuxando debuxando… seguimos observando

Ó longo do CCI deste ano decatámonos, entre outras moitas cousas, de que o que máis e o que menos ten unha vea artística importante.

Temos CCIs ós que lles gusta escribir e contar experiencias, ós que lles gusta rebuscar na información curiosidades varias, ós que se volven tolos pola fotografía e, como non, ós que o debuxo saca o mellor deles.

Todos, e digo todos, poderán disfrutar este sábado da aCCIón conxunta que as Bibliotecas Municipais lles temos preparada da man dos integrantes do Grupo Naturalista Hábitat nos arredores da Torre de Hércules. Para iso, só temos que recordar, que é necesario que leve un naturalista cando sae a explorar?

Calzado e roupa cómoda, entre o que non podemos olvidar unha gorra.

Auga e algo de comida, por se apreta a fame nalgún momento (bocadillo, galletas, fruta… o que cada un queira).

Caderno de campo con lápis, bolígrafo ou cores. Moi importante, para deixar probas de todo o atopado ese día.

Cámara de fotos (vale tamén a cámara do móvil) sempre que se poida.

Prismáticos e lupa, no caso de ter na casa, que non fai falla mercalos!

Recordade que o máis importante é pasalo ben, aprender moito e seguir descubrindo os arredores e toda a súa biodiversidade, tan rica coma sorprendente.

E para os que o sábado se queden con ganas de desenvolver a súa vena artística na natureza, o CEIDA ofrece o domingo 11 de maio no Castelo de Santa Cruz un obradoiro de técnicas básicas de debuxo da natureza que de seguro será espectacular.

Cartel do Obradoiro de debuxo da natureza 2014 no CEIDA

Xa sabedes, a disfrutar tódolos días un pouquechiño da beleza do que nos rodea!

 

Código ético

Quedan poucos días para que por fin poidamos sair a disfrutar de todo aquelo que levamos visto e escoitado no CCI sobre o naturismo, as aves, as súas contornas e moitas cousas máis. Se nas anteriores sesións aprendimos o que é ser un naturista, crear un caderno de campo e mesmo ata ir coñecendo algunhas das aves que hai ó noso arredor, agora tócalle o turno á fotografía.

Despois dun largo inverno temos xa gañas de sair ó campo, de que comece por fin a primavera e de poder fotografar todo aquilo que nos chame a atención ou queiramos estudar. A fotografía no campo pode darnos sorprendentes estampas de animais, vexetación e situacións, pero debemos ter en conta que a nosa actitude pode poñer en perigo ós animais o danar o entorno.

Para evitar que ocorra esto é moi importante seguir os consellos que os nosos compañeiros do Grupo Hábitat xa nos deron nas sesións anteriores: ser prudentes, utilizar o sentido común, respectar a natureza e intentar non modificar nada do que nos rodee. De paso, imos recordar os consellos da Asociación Española de Fotógrafos de Naturaleza (AEFONA), que no seu código ético do fotógrafo da natureza recolle as pautas e consellos para ter presente sempre que saiamos a fotografar ao campo.

RECORDA: O respecto pola natureza debe prevalecer sobre calquer actividade desenvolvida no entorno natural.

Paxaros animados

Seguro que a todos vós vos gustan os debuxos animados e de seguro que coñecedes ao Pato Lucas, ao Correcamiños, ao Piolín e o inesquecible “Pájaro Loco”, pero sabiades que todos eles son aves? Si si o correcamiños tamén. Así que tomade boa nota porque aí vos van datos ben curiosos que de seguro podedes anotar no voso recén estreado caderno de campo.

 “Pájaro Loco”

Nome común: Pájaro Carpintero Bellotero pajaro loco

Nome científico: Melanerpes formicivorus

Os paxaros carpinteiros son aves que miden entre 20 e 59 cm. A plumaxe da maioría das especies é predominantemente verde brillante, morado ou laranxa, ainda que moitos carpinteiriños amosan certa cantidade de amarelo e rosa.Aliméntanse de insectos, vermes e larva que poden atopar durante todo o ano, capturándoos baixo a corteza ou perforando o interior das árbores ou dos troncos caídos. Os invertebrados que constitúen a maior parte da súa dieta son termitas e  larvas de formiga.

 

 

 

 

PATO LUCAS

PatoLucas

Nombre común: Pato Salvaje

Nombre científico: Aix sponsa

É  un pato salvaxe. “Pato” é un nome común que se lle atribúe a certos tipos de aves que corresponde ás aves que migran nalgunhas temporadas do ano e habitan a maior parte do tempo na superficie ou en zonas preto da auga.O pato silvestre é abundanten América do norte, norte de América central, a maioría de Europa, Asia e América. O anidado lévase a cabo primeiramente na providencia de Canadá. Os patos silvestres pódense atopar probablemente en corpos de auga fresca, lagos, pantanos e ata en campos inundados.

 

PIOLÍN

piolinNome común:  Canario

Nome científico: Serinus Canarius-canario

Piolín é un pequeno canario amarelo de cabeza gorda e patas desproporcionadamente grandes ao que o gato Silvestre intenta atrapar para devoralo.O canario é o paxaro doméstico de maior popularidade en todo o mundo. Atopamolo en xaulas e paxarerias de todolos países do mundo, adaptándose, ainda que cos coidados pertinentes, a tódolos climas e latitudes.

 

 

 

CORRECAMIÑOS

correcaminos2Nome común: Correcamiños

Nome científico: Geococcyx californianus

 O correcamiños é unha enorme ave nativa do deserto de América do Norte. Aínda que é capaz de voar, o famosos veloz correcamiños prefire correr. Os correcamiños exténdense pola maior parte do sudoeste dos Estados Unidos e o deserto do Norte de México. No 1949, en Novo México adoptouse ao correcamiños como a súa nova ave oficial do estado.O corpo do correcamiños é negro con manchas brancas, e a súa cabeza luce unha cresta distintiva por enriba dun pico cómicamente grande. Arrastra unha longa cola, e pode correr tan rápico como 24,14 km por hora.

 

 Agardámosvos na seguinte sesión do CCI  Bip Bip

 

aCCIón conxunta I

Este sábado 14 de xuño, os e as CCI’s ao completo saímos ao campo a gozar dunha xornada de anelamento científico e observación de aves. Foi unha saída moi esperada, que tivemos que aprazar en varias ocasións polo mal tempo, pero a espera… mereceu a pena!!! 

A actividade desenvolveuse no contorno natural do encoro de Cecebre, mais concretamente, no Observatorio Ornitolóxico de Crendes, situado a carón da lámina de auga do encoro.

Estacion ornitoloxica de Crendes

Ao chegar, Berto e David -membros do Grupo Naturalista Hábitat e expertos aneladores- explicáronnos en que consiste iso do anelamento de aves, para que se fai e como. Os e as CCI’s prestaron especial atención á información que nos deron sobre o anelamento, apoiados por diversas guías de aves, e puidemos averiguar que:

O anelamento é un método de estudo das poblacións de aves que consiste na individualización destas mediante a colocación dun anel metálico na pata. Isto permítenos estudar os movementos e migracións das aves, taxa de mortalidade ou supervivencia, así como tamén o sexo e idade das aves aneladas.

Chega de explicacion

Unha vez feitas as explicacións sobre o anelamento científico de aves, dividímonos en dous grupos para visitar as redes de recollida de aves -previamente colocadas polos aneladores, así como tamén a mesa de traballo. Observamos como se recollen as aves que caeron nas redes e o coidado e habilidade que debe ter o persoal anelador neste momento. Os rapaces e rapazas estiveron moi atentos e amosaron especial ilusión por poder levar ás aves da zona das redes á mesa de traballo.

Recollida de paxaros nas aes

A continuación puidemos observar todo o proceso na mesa de traballo: como se pesan as aves, como identificar o sexo ou idade, como se recollen estos datos por escrito e como se coloca o anel. Despois procedemos a liberar as aves, os rapaces e rapazas tiveron a oportunidade de sentir o paxaro na man e abrila para deixar que emprenda o voo libremente. Unha experiencia marabillosa!!

Anelamento cientifico de aves

O día acompañou e tivemos a inmensa sorte de ver unha gran diversidade de aves:

Diferentes aves

Os e as CCI’s amosaron un gran interese durante toda a xornada e foron anotando nos seus cadernos de campo aqueles detalles que mais lles chamaron a atención.

Cadernos de campo

Rematada a actividade de anelamento e recollidas as redes, os rapaces e rapazas desfrutaron da observación de diversas aves a través de medios ópticos como prismáticos ou telescopios.

Observacion de aves

Unha xornada moi gratificante na que, ademais de ver o proceso de anelamento científico de aves, desfrutamos do campo e da riqueza en biodiversidade presente no encoro de Cecebre. Dende aquí, o noso agradecemento aos membros do Grupo Naturalista Hábitat que nos acompañaron e guiaron durante toda a xornada!

GNH

Membros do Grupo Naturalista Hábitat

Foto de grupo

Foto do grupo á chegada a Forum

aCCión conxunta II

Este sábado fixemos a nosa primeira sáida do CCI deste ano 2014 e tivemos a grandísima sorte de que nos fixo un día precioso e perfecto para Observar toda a fauna e flora que nos rodeaba.
Un roteiro naturalista polas inmediacións dun dos monumentos máis importantes da nosa cidade, “A Torre de Hércules“.

Neste roteiro puidemos descubrir sen saír da nosa cidade moitas especies tanto de aves coma de flores e mesmo pequenos animais das que xa falaramos en sesións anteriores e que xa tiñamos recollidas nos nosos cadernos de campo, os cales nesta saída axudáronnos moito a identificar a eses animais e sobretodo a anotar as novas especies e descubrimentos que íamos facendo seguindo as indicacións que nos daban Andrés e Atocha, dous expertos naturalistas que forman parte do Grupo Naturalista Hábitat.

Durante o noso percorrido empregamos todos os instrumentos que levamos cada un de nós, prismáticos, cámaras de fotos, móviles e mesmo os telescopios que nos deixaron os compoñentes do Grupo Hábitat. Foi incrible poder ver algunhas aves que voaban a centos de metros de nós coma si estiveran ao noso carón.

Tamén puidemos ver diferentes flores que se reproducen e medran na contorna da Torre de Hércules. As que máis nos chamaron a atención foron a “Carpobrotus edulis” tamén chamada “Uña de gato” e a “Silene latifolia” máis coñecida como “Cabaciña” pola súa semellanza cunha cabaza.
Da “Carpobrotus edulis“, aprendemos que é unha planta invasora procedente de Sudáfrica. Desplaza ás autóctonas ata que as fai desaparecer xa que medra sobre elas, ocúltaas e quitalles os nutrintes e a luz ata que morren.
E da “Silene latifolia“, soupemos que é unha pranta de talos ocos e robustos que poden chegar a medir os 80 ou 100 cm de altura.

Ademáis de flores e prantas atopamos varias especies de gaivotas que estivemos observando para coñecer as diferenzas entre unhas e outras xa que para nós todas eran iguais ata que as puidemos ver xuntas e distinguilas, atopamos lagartos e nas pequenas charcas que se forman de xeito natural puidemos descubrir as ovas de rá.

Todo este percorrido fixémolo ca axuda das guías de aves e prantas que temos nas Bibliotecas Municipais da Coruña e que tanto Atocha como Andrés nos ensinaron como manexar durante todas as sesións do CCI deste ano.

A verdade é que foi unha saída na que puxemos en práctica todo o aprendido durante o CCI deste ano, empregamos os nosos cadernos de campo, todos os aparellos cun bo naturalista debe saber manexar, as guías de aves e prantas e todo iso memos foi grabado pola Televisión de Galicia e ata saímos no periódico “El Ideal Gallego”. O noso club foi famoso por un día!!!

O CCI no periódico "El Ideal Gallego"

O CCI no periódico “El Ideal Gallego”

 

Se queredes ver máis fotos deste día non tedes máis que visitar o noso álbum do CCI en Flickr.

El pase de diapositivas requiere JavaScript.

aCCIón 2.0

Tras unha semana de parón polo mal tempo que non nos permitiu sair á contorna de Cecebre para o anelamento de aves que tiñamos pensado facer, recobramos o ritmo do CCI cunha nova sesión chamada “aCCIón 2.0” coma sempre, xúntamonos nas Bibliotecas Municipais, para facer as nosas investigacións “secretas”, nesta caso tocounos investigar sobre a Web 2.0 e as ferramentas que máis se axustan ás nosas necesidades como bos investigadores naturalistas que somos.

Descubrimos que é Pinterestunha rede social para compartir imaxes que para nós como investigadores é moi útil xa que nos permite crear e administrar taboleiros temáticos, neste caso, nós creamos dous taboleiros, un no que gardamos imaxes de cadernos de campo que nos axudan a crear os nosos propios e outro de recursos con diferentes títulos de libros e guías sobre aves. Para poder encher estes dous taboleiros tivemos que buscar as imaxes na rede e subilas ben dende unha páxina web ou ben descargándoas primeiro no ordenador e subindoas máis tarde ao taboleiro correspondente. Tamén coñecimos o que é “pinear”, que é postear ou subir unha foto nun dos taboleiros xa creados, a verdade é que resultou moi entretido porque hai moitas imaxes na rede que nos poden axudar na nosa labor de investigadores.

PINTEREST CCI

 

Tamén tuvemos ocasión de entrar no Flickr das Bibliotecas Municipais e vimos moitas das fotos do CCI, cousa que nos gustou moito xa que eso de verse en internet faiche parecer algo famoso 🙂 e aprendimos como descargar as fotos desta rede xa que están baixo unha licencia Creative Commonsque son as licencias de autor dunha obra coas que o autor ofrece o permiso ao resto de usuarios de compartir ou empregar as súas obras baixo uns términos e condicions que el mesmo decide. 

flickr cci

 

Coñecer estas redes serviunos para despois facer un post no noso blog de prácticas do CCI, no que inserimos imaxes descargadas previamente, engadimos enlaces de interese para os nosos lectores como pode ser o catálogo das Bibliotecas Municipais. Aprendimos tamén a importancia de titular correctamente un post xa que esta información xunto coas categorías e as etiquetas son moi importantes á hora de ter ben organizado o noso blog e que a xente que busque en información sobre aves ou natureza podan atopar os nosos post dun xeito máis sinxelo e sexan do seu agrado.

E por último, puidemos facer préstamos dos CCIlotes e lembrar que este sábado día 22 temos a nosa saída máis esperada a Cecebre, esperemos que esta vez o bo tempo nos acompañe e podamos gozar dunha divertida mañá cos nosos amigos do Grupo Naturalista Hábitat.